VNDesign.com.vn

Năm nay là năm đầu tiên xoá bỏ hoàn toàn cơ chế độc quyền trong xuất bản lịch Bloc, cũng có nghĩa thi trường lịch bloc chịu sự điều tiết theo quy luật cung cầu. Thị trường lịch đã sớm có những dấu hiệu cạnh tranh khốc liệt giữa các nhà xuất bản và họ phải tìm mọi cách để chiếm lĩnh thị trường.

Đúng như dự đoán, do không bị khống chế về thời điểm phát hành nên ngay từ đầu tháng 9, lịch bloc 2007 đã xuất hiện trên thị trường, sớm hơn thường lệ tới 2 tháng. Cuộc cạnh tranh này mang tới cho người tiêu dùng nhiều lựa chọn hơn, nhưng kèm theo đó là một cuộc đua đầy mạo hiểm giữa các nhà xuất bản. Liệu tình trạng lịch tồn kho do cung vượt quá cầu năm nay có xẩy ra như năm ngoái? Và người tiêu dùng sẽ được hưởng những lợi ích gì từ sự thay đổi này. Lịch bloc là một loại hàng hoá đăc biệt vì nó chỉ được tiêu thụ ồ ạt trong khoảng 2 tháng trước Tết. Chưa bao giờ loại hàng hoá này đem đến chiết khấu lớn cho các đại lý như năm nay. Vào thời điểm cuối kỳ bán buôn, đầu kỳ bán lẻ hiện tại mức chiết khấu cao nhất đã lên tới 52%, trong khi những năm trước khi xã hội hoá xuất bản lịch chỉ là 20%. Tuy nhiên, việc xoá bỏ cơ chế độc quyền trong xuất bản lịch bloc đã tạo ra những tác động lớn tới thị trường.

Lịch bloc: Cung vượt quá cầu

Vào thời điểm này năm ngoái, thị trường bán lẻ lịch bloc đã rất nhộn nhịp nhưng năm nay lại ế ẩm. Theo những người bán hàng, nguyên nhân là do tâm lý của người tiêu dùng. Họ chưa mua lịch vì hy vọng cuối năm nhiều lịch giá sẽ phải rẻ hơn so với hiện tại. 52 nhà xuất bản lịch với con số đăng ký trên 116 triệu cuốn và đây chưa phải con số cuối cùng, trong khi số lượng tiêu thụ hàng năm chỉ khoảng 15 triệu cuốn. Cung đã vượt quá nhu cầu thực tế trên 10 lần. Nhiều nhà xuất bản lần đầu tiên tham gia thị trường lịch bloc, do chưa có kinh nghiệm đã in sai ngày tháng, chi tiết quan trọng nhất của mỗi cuốn lịch.

Bà Lương Thị Hoa, người bán hàng phố Hàng Trống, Hà Nội cho biết, người mua hàng thường chọn loại lịch nào có uy tín, không sai và họ thường đợi vào thời điểm giá rẻ người ta mới mua nên lịch năm nay bán rất chậm. Bà Cao Từ Hậu, Ngõ 30 Hào Nam, Hà Nội cho biết, bà chỉ cần mua cho đúng ngày thôi. và bà chọn mua lịch của Tổng công ty sách. Bà tin là lịch Nhà nước sẽ không có lịch giả.

Lần đầu tiên trên thị trường, người tiêu dùng được mua lịch bloc rẻ hơn giá bìa ngay từ đầu mùa lịch. Tuy nhiên, người được hưởng lợi nhiều nhất là các đại lý vì họ nhận chiết khấu cao nhưng khi bán lại cho khách cũng chỉ giảm đi chút ít. Tổng Công ty sách Việt Nam, nơi từng là Tổng đại lý toàn quốc phân phối lịch bloc trong cả nước từ xưa tới nay. Chưa bao giờ những người quản lý ở đây hoang mang về số lượng xuất bản lịch như năm nay mặc dù đã hơn 50 năm kinh nghiệm trên lĩnh vực này. Không nắm được số lượng lịch hiện có và sẽ phát hành trên thị trường là bao nhiêu, các nhà in hoạt động cầm chừng, thăm dò lẫn nhau. Họ sống trong nỗi lo thừa lịch. Ông Trần Tấn Ngô, Tổng Giám đốc Tổng Công Ty Sách Việt Nam cho biết, số lượng đăng ký lên tới 116 triệu bloc lịch, so với thị trường tiêu thụ hàng năm tăng lên hơn 100%. Tổng Công ty sách hàng năm chỉ đăng ký 13.800.000 bloc lịch, năm nay, số lượng đăng ký lên tới 116 triệu bloc lịch. Theo Tổng Công ty sách Việt Nam, số lượng bloc lịch năm nay không thể tiêu thụ được. Hàng năm, tới thời điểm này, Tổng Công ty tiêu thụ khoảng 70%, còn năm nay mới chỉ tiêu thụ được 15%.

Bìa lịch phát triển rầm rộ

Song song cùng với lịch bloc, thị trường bìa lịch cũng phát triển rầm rộ. Năm nay sự cạnh tranh được nhận thấy rõ trong việc thay đổi cả về mẫu mã và chất lượng. Nhiều sản phẩm độc đáo kết hợp truyền thống và hiện đại, như lịch Gốm Phủ sơn Đồng kết hợp giữa nguyên liệu gốm cổ Bát Tràng và sơn thếp của làng tạc tượng Sơn đồng nổi tiếng. Phôi sản phẩm là gốm thô, sau khi nung được phủ lên lớp sơn thếp truyền thống. Các họa tiết dân dã như lá dáy, quả mướp,....phù hợp với văn hóa truyền thống của người Việt Nam.

Bên cạnh đó, nhiều loại lịch, bìa lịch làm từ chất liệu tre, giấy gió, hạt cườm được sắp xếp theo nhiều chủ đề như dân số, kinh tế, ...Giá lịch bloc từ 9000 đồng đến 220.000 tùy theo kích cỡ và chất liệu giấy, trung bình thấp hơn so với năm ngoái. Theo nhận định, việc xuất bản ồ ạt ngay từ đầu mùa lịch để cạnh tranh chiếm thị phần đã làm thị trường lịch bloc bão hòa, ế thừa là khả năng chắc chắn sẽ xảy ra. Nhà xuất bản đau đầu trong quản lý, người tiêu dùng đứng trước một thị trường nhập nhèm giữa lịch tốt và xấu, người có lợi chính là các đại lý. Họ chỉ việc bán và thu tiền từ cả hai phía là nhà xuất bản và người tiêu dùng